Πληροφοριακά Συστήματα Ιστού

Οι μηχανές αναζήτησης είναι σήμερα το βασικό εργαλείο αναζήτησης πληροφορίας στον Ιστό. Η επιτυχία τους βασίζεται στην απλότητα του μοντέλου ερώτησης, μέσω λέξεων-κλειδιών, που προσφέρουν. Συχνά όμως οι ανάγκες των χρηστών για αναζήτηση πληροφορίας είναι πιο σύνθετες και είναι μέρος ενός γενικότερου κύκλου δημιουργικότητας (creativity cycle). Σκεφτείτε για παράδειγμα έναν ερευνητή που ψάχνει πληροφορίες για τις τρέχουσες τεχνολογίες, τις δημοσιεύσεις και τις ερευνητικές ομάδες για μια ερευνητική περιοχή ώστε να παράγει καινοτομία. Ο ερευνητής έχει συνήθως αρχικά στο μυαλό του μια αφαιρετική περιγραφή, δηλαδή κάποιες έννοιες (concepts) που περιγράφουν το πεδίο αναζήτησης. Μετά, αναζητά το αντίστοιχο σχετικό υλικό, π.χ. δημοσιεύσεις και τεχνικά άρθρα, ανακοινώσεις σε ιστολόγια. Μελετά το υλικό, και αποκτά γνώση. Οπότε, ξεκινά ένα νέο κύκλο δημιουργικότητας, αλλάζοντας τη γενική αφαιρετική περιγραφή και εξειδικεύοντας τα θέματα, ώστε να ξεκινήσει πάλι αναζητήσεις, συλλογή υλικού κ.λ.π. Το πλαίσιο αναζήτησης που υποστηρίζεται από την τρέχουσα τεχνολογία αδυνατεί να ικανοποιήσει τις ιδιαίτερες απαιτήσεις τέτοιων κύκλων δημιουργικότητας για τις ανάγκες χρηστών όπως οι παραπάνω.

Στόχος μας είναι η ανάπτυξη μεθόδων και τεχνολογιών υποστήριξης κύκλων δημιουργικότητας στην αναζήτηση πληροφοριών στον Ιστό. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις απαιτήσεις πληροφοριακών συστημάτων Ιστού για Βιοεπιστήμες. Οι τεχνολογίες αυτές θα διατρέχουν όλο το φάσμα ενός κύκλου δημιουργικότητας και θα ικανοποιούν τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του:

[Αφαιρετική περιγραφή ιδέας - Αναζήτηση υλικού - Προσαρμογή στις προσωπικές προτιμήσεις - Οργάνωση Υλικού]

Οι επιστημονικές και τεχνολογικές προκλήσεις είναι οι εξής:

  • Αναπαράσταση αφαιρετικών περιγραφών πεδίου γνώσης. Οι αφαιρετικές περιγραφές πεδίου γνώσης είναι δημοφιλές χαρακτηριστικό των εργαλείων διαχείρισης σκέψης. Χρησιμοποιώντας τη σημασιολογία που προσφέρεται (μικρή για τους χάρτες σκέψης, μεγαλύτερη για τις οντολογίες), οι χρήστες μπορούν να χαρακτηρίζουν σημασιολογικά τη διαθέσιμη πληροφορία, να τη συνδέουν νοηματικά με άλλες πληροφορίες, διευκολύνοντας την κατηγοριοποίηση και το διαμοιρασμό της σε άλλους χρήστες. Μελετούμε τρόπους ενσωμάτωσης μοντέλων διαχείρισης σκέψης, π.χ. χάρτες σκέψης (mindmaps) στη διαδικασία συλλογής, οργάνωσης και ανταλλαγής των αποτελεσμάτων αναζήτησης.
  • Αναζήτηση Πληροφορίας. Για την αποτελεσματική αναζήτηση πληροφοριών κατά τη διάρκεια των κύκλων δημιουργικότητας είναι απαραίτητη η ανάπτυξη ενός συνόλου υπηρεσιών που θα συντονίζουν την αναζήτηση σε πολλές πηγές δεδομένων ανάλογα με το είδος του υλικού προς αναζήτηση. Μελετούμε (α) μεθόδους αυτόματης ενσωμάτωσης πηγών αναζήτησης (automated web scraping), (β) τεχνικές αναζήτησης όταν οι περιγραφές των δεδομένων που αναζητούνται αλλάζουν με το χρόνο, (γ) τεχνικές δυναμικής ανακάλυψης όψεων (facets) για την ομαδοποίηση των αποτελεσμάτων με βάση διάφορες ιδιότητες και (δ) μεθόδους χρήσης της σημασιολογίας των χαρτών σκέψης για αύξηση της εκφραστικότητας της αναζήτησης και της ακρίβειας των αποτελεσμάτων αναζήτησης. Ιδαίτερο βάρος δίνεται σε υπηρεσίες αναζήτησης κειμένων επιστημονικών συνεδρίων και περιοδικών.
  • Προσαρμογή στις προσωπικές προτιμήσεις. Βασική απαίτηση στους κύκλους δημιουργικότητας είναι η χρήση των προσωπικών προτιμήσεων του χρήστη κατά τη διαδικασία ταξινόμησης (ranking) των αποτελεσμάτων αναζήτησης. Μελετούμε μεθόδους αναδιάταξης αποτελεσμάτων αναζήτησης, λαμβάνοντας υπ'όψη (α) το ιστορικό αναζήτησης του χρήστη και (β) τη σημασιολογία των χαρτών σκέψης του χρήστη.